2-5-3 از سرمایه گذاری به سرمایه گذاری موقعیت اجتماعی18
2-5-4 از کارآفرینی تا کارآفرینی اجتماعی18
2-5-5 از مسئولیت اجتماعی شرکت تا سودآوری18
2-6 ابعاد سه گانه مسئولیت اجتماعی در سطح کلان :18
7-2 سطوح مسئولیت اجتماعی :19
2-8 اهمیت مسئولیت اجتماعی سازمان ها19
2-9 دیدگاه های نظری پیرامون مسئولیت اجتماعی:21
2-9-1 دیدگاه های موافقان و مخالفان22
2-9-2 دیدگاه به حداکثر رساندن سود خالص23
2-9-3دیدگاه به حداکثر رساندن سود معین23
2-9-4 دیدگاه آگاهی اجتماعی و الگوی ذینفعی24
2-9-5 دیدگاه خدمات اجتماعی24
2-9-6 دیدگاه ستی24
2-9-7نظریات فریدمن28
2-9-8 نظریات پیتردراکر29
2-10 مدل های مسئولیت اجتماعی30
2-10-1 مدل مسئولیت اجتماعی دیویس30
2-10-2 مدل مسئولیت اجتماعی کارول31
2-10-3 مدل مسئولیت اجتماعی والاس32
2-11 مسئولیت اجتماعی، پیش فرض پاسخ گویی اجتماعی32
2-12مسئولیت اجتماعی ذینفعان33
2-13 پیوستار مسئولیت اجتماعی33
2-14 اصول دهگانه مسئولیت اجتماعی:34
2-15 ایجاد ارزش از طریق مسئولیت اجتماعی34
2-16 رهیافت های مسئولیت اجتماعی35
2-17 استراتژی های مسئولیت اجتماعی36
2-18 سرمایه اجتماعی39
2-19ابعاد و مؤلفه های تشکیل دهنده سرمایه اجتماعی40
2-20 مسئولیت اجتماعی و سرمایه اجتماعی40
2-21مسئولیت اجتماعی شرکت به عنوان مزیت رقابتی42
2-22 مزایای مسئولیت اجتماعی در تجارت44
2-23 مسئولیت اجتماعی و حمایت از حقوق مصرف کننده :45
2-24 تأثیر برنامه های مسئولیت اجتماعی شرکت بر خرده فروش و مشتری47
2-24-1 ارتباط بین مسئولیت اجتماعی و تصویر فروشگاه نزد خرده فروش47
2-24-2 تصویر فروشگاه نزد خرده فروش ،رضایت و وفاداری مشتری48
2-25 اثر مسئولیت اجتماعی در کسب و کار48
2-26 دلایل روی آوردن شرکت ها به مسئولیت اجتماعی50
2-27 تأثیر مسئولیت اجتماعی در بازاریابی و رفتار خرید مصرف کننده51
2-28مدل تحقیق53
بخش دوم:54
2-29 مراکز خرید و فروشگاه های زنجیره ای55
2-29-1 تاریخچه ایجاد مراکز خرید و فروشگاه های زنجیره ای:55
2-29-2 انواع فروشگاه ها :56
30-2اصول مکان یابی مراکز خرید و فروشگا ه ها:57
31-2مصرف کنندگان و عوامل موثر بر جذابیت مراکز خرید59
بخش سوم :60
هایپراستار60
2-31 مرکز خرید هایپر استار61
2-32مسئولیت اجتماعی مراکز خرید و فروشگاه های زنجیره ای:63
بخش چهارم :66
پیشینه داخلی و خارجی66
فصل سوم:70
روش شناسی تحقیق70
3-1 مقدمه71
3-2 روش تحقیق71
3-2-1 نوع تحقیق بر اساس هدف71
3-3 قلمرو مکانی تحقیق (جامعه آماری)72
3-4قلمرو زمانی72
3-5 جامعه آماری، حجم و روش نمونه گیری72
3-5-1 جامعه آماری72
3-5-2 حجم نمونه72
3-5-3روش نمونه گیری72
3-6 روش های گردآوری اطلاعات72
3-7 مقیاس اندازه گیری پژوهش73
3-8 طیف های اندازه گیری پژوهش:73
3-9 روایی یا اعتبار پژوهش :73
3-10 پایایی تحقیق:73
3-11 داده ها و متغیر های تحقیق75
3-12روش تجزیه و تحلیل داده ها75
3-12-1 آمار توصیفی75
3-12-2 آمار استنباطی75
3-12-2-1 معادلات ساختاری (SEM)76
3-14 اصطلاحات مدل یابی معادلات خطی77
3-15س ارزیابی تناسب یا برازش78
فصل چهارم:80
تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های پژوهش80
1-4 مقدمه81
2-4بخش اول : آمار توصیفی81
4-2-1 ویژگی های جمعیت شناختی پاسخگویان82
1-1-2-4متغیر سن:82
4-2-1-2 متغیر سطح تحصیلات:83
3-1-2-4 متغیر جنس:84
4-1-2-4متغیر وضعیت تأهل:84
5-1-2-4 متغیر درآمد:84
6-1-2-4 متغیر وضعیت اشتغال پاسخگویان:85
7-1-2-4 بررسی وضعیت نرمال بودن تک متغیره :86
3-4تحلیل عاملی اکتشافی به روش تحلیل مولفه های اصلی86
4-4اعتبار سنجی مدل تحقیق با مدل معادلات ساختاری90
4-4-1مدل اندازه گیری یا تحلیل عاملی تائیدی (CFA)91
4-4-2مدل ساختاری(مدل تحلیل مسیر)101
4-4-3برازش مدل ساختاری(مدل تحلیل مسیر)107
فصل پنجم :110
نتیجه گیری و پیشنهادات110
5-1مقدمه111
5-2نتایج حاصل از فرضیه ها یا سوالات تحقیق111
5-3نتایج حاصل از مطالعه سایر یافته های تحقیق114
5-4 نتایج یا نتیجه گیری کلی115
5-5 محدودیت های تحقیق:116
5-6 پیشنهاد به محققان برای تحقیقات آینده116
منابع و مأخذ144
پیوستها و ضمائم118
فهرست جداول
جدول2-1 نقش حکومت در جامعه22
جدول2-2 رویکرد های مسئولیت اجتماعی27
جدول 2-3 تمایز مسئولیت اجتماعی و پاسخ گویی اجتماعی (همان منبع،12(32
جدول 2-5 سرمایه اجتماعی درون گروهی و بین گروهی (فلورا،64،1999)40
جدول 2-6: ماتریس سرمایه اجتماعی41
جدول2-6محاسبه اعتبار پرسشنامه توسط آلفای کرونباخ74
جدول4- 1درصدفراوانی متغیرسن……………………………………………………………106
جدول4-2 درصدفراوانی متغیرتحصیلات83
جدول4-3درصدفراوانی متغیر درآمد84
جدول4-4 درصدفراوانی متغیروضعیت اشتغال85
جدول 4-5 آزمون های بررسی نرمال بودن توزیع متغیر های تحقیق با تست کوران86
جدول 4-6 مقادیر KMO و تست کفایت حجم نمونه EFA87
جدول4-7عوامل استخراج شده همراه با مقدار ویژه، درصد واریانس و درصد واریانس تجمعی آنها87
جدول4- 8 : عامل ها و متغیر های مربوط به متغیر های آشکار به همراه بار عاملی88
جدول 4-9 تفاوت مقادیر کای اسکویر در تعیین اثر بخشی اصلاح مدل اولیه اندازه گیری93
جدول 4-10 نتایج مدل اندازه گیری متغیر های تحقیق97
جدول4-11شاخص های برازندگی مدل اندازه گیری متغیر های مدل99

جدول 4-12بررسی مقادیر میانگین واریانس استخراج شده100
جدول 4-13 بررسی پایایی مقیاس های مورد استفاده با استفاده از پایایی ترکیبی101
جدول4- 14تفاوت مقادیر کای اسکویر در تخمین اثر بخشی اصلاح مدل ساختاری تحقیق102
جدول4-15ضرایب مسیر اثرات کل سازه ها و معنی داری پارامتر های برآورد شده107
جدول 4-16 شاخص برازندگی مدل ساختاری107
فهرست نمودارها
نمودار2-1مدل مسئولیت اجتماعی راهبردی43
نمودار 2-2 ارتباط بین مسئولیت اجتماعی و عملکرد کسب و کار50
نمودار4- 1درصدفراوانی متغیر سن82
نمودار4-2درصدفراوانی متغیرتحصیلات83
نمودار4-3 درصدفراوانی متغیر درآمد85
نمودار4-4درصدفراوانی متغیر وضعیت اشتغال85
نمودار 4-5 اسکری پلات مربوط به عامل های استخراج شده متغیر های مدل88
نمودار 4-6 نمودار تحلیل قدرت مدل اندازه گیری تحلیل عاملی تائیدی100
نمودار 4-7 تعیین ضریب مدل باتوجه به حجم نمونه مورد مطالعه برای پارامتر های مدل نهایی(ساختاری)109
نمودار 4-8 تعیین ضریب رشد قدرت مدل ساختاری مبنی بر سطح معنی داری پارامتر های مدل109
فهرست مدلها
مدل 4-1مدل اولیه اندازه گیری متغیر های تحقیق…………………………………………..118
مدل4-2 مدل اندازه گیری متغیر های تحقیق اشباع شده(پس از اصلاحات) با مقادیر استاندارد شده……………………………………………………………………………………………….120
مدل 4-3 مقادیر t برای بررسی معنی داری بار های عاملی مدل اندازه گیری متغیر های تحقیق……………………………………………………………………………121
مدل 4-4 مدل اندازه گیری متغیر های تحقیق اشباع شده(پس از اصلاحات) با تخمین غیر استاندارد…………………………………………………………………………………………122
مدل 4-5 مدل عمومی لیزرل(مدل تحلیل مسیر) با اثرات تعدیلی(partial model……….131
مدل 4-6 مقدار tبرای بررسی معنی داری ضرایب مسیر برآورد شده در مدل با اثرات تعدیلی(partial model)……………………………………………………………………..132
مدل 4-7 مدل عمومی لیزرل(مدل تحلیل مسیر) بدون اثرات تعدیلی………………………..133
مدل 4-8 مقدار tبرای بررسی معنی داری ضرایب مسیر برآورد شده در مدل بدون اثرات تعدیلی…………………………………………………………………………………………….134
چکیده
هدف از این تحقیق بررسی تحلیلی تأثیر ادراک مصرف کننده از مسئولیت اجتماعی بر جذابیت مراکز خرید و ارزیابی های خرید می باشد.روش تحقیق بر اساس هدف ،کاربردی و بر اساس گردآوری داده ها توصیفی- پیمایشی می باشد که به توصیف نظرات مصرف کنندگان مرکز خرید هایپراستار در خصوص مؤلفه و شاخص ها در پرسشنامه می پردازد.برای انتخاب گروه نمونه از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد که به بررسی 384 پرسشنامه توزیع شده پرداخته شد.ابزار اندازه گیری در این تحقیق پرسشنامه است که شامل مؤلفه های جذابیت مرکز خرید(متغیر وابسته )، فعالیت های محلی مسئولیت اجتماعی مرکز خرید ،فعالیت های مسئولیت اجتماعی مرکز خرید و فعالیت های اجرایی مسئولیت اجتماعی مرکز خرید (متغیر های وابسته )و عملکرد متصور از مسئولیت اجتماعی و کیفیت متصور از خرید(متغیر های میانجی)می باشد. مولفه ها و شاخص ها بر اساس طیف 5 درجه ای لیکرت تهیه شده است. اعتبار مولفه ها و شاخص ها از طریق روش اعتبار محتوایی و پایایی، با استفاده از روش آلفای کرونباخ محاسبه شده است. مقدار آلفا برای تمام سازه ها دارای مقداری بالاتر از 7/0 است که نشان دهنده اعتبار پرسشنامه و برداشت فکری مناسب و یکسان پاسخگویان از محتوای متغیر های مربوط به هر سازه است. نتایج نشان داد که مقدار آلفا برای هر سازه با حذف برخی متغیر های آنها بهبود قابل ملاحظه ای را نشان نمی دهد. لیکن تمام نشانگر های انتخابی برای اندازه گیری سازه های مورد مطالعه از پایایی لازم برخور دار هستند. و اعتبار ابزار را می توان قابل قبول دانست. در تجزیه و تحلیل پرسشنامه از مباحث استنباطی و توصیفی آماری استفاده شده است. در سطح استنباطی نیز مدل معادلات ساختاری شامل تحلیل عاملی تائیدی و تحلیل مسیر استفاده شد. نرم افزار های مورد استفاده جهت تجزیه و تحلیل داده ها بسته نرم افزاری SPSS نسخه 18 و بسته نرم افزاری LISREL نسخه 8.54 تحت ویندوز می باشند.نتایج تحقیق حاکی از وجود رابطه معنی داری میان جذابیت مراکز خرید و ادراک مصرف کننده از مسئولیت اجتماعی مراکز خرید در سطح معنی داری 5% می باشد.
فصل یک:
کلیات تحقیق
1-1 مقدمه
در چند سال اخیر مسئولیت سازمان ها و نهادها در قبال جامعه پیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است .مسئولیت سازمان ها در قبال جامعه به معنای آن است که سازمان ها باید ضمن توجه به سودآوری و انجام وظایف در قبال سهامداران ، مسئولیت اجتماعی در قبال کارکنان ، جامعه و محیط زیست را بر عهده گیرند.این مسئولیت ها عبارتند از مراعات اخلاق ، امنیت تولید، سلامت شغلی ، محافظت از منافع مشروع کارکنان و صرفه جویی در منابع .
در گذشته بسیاری از شرکت ها فقط به سود خود اهمیت داده و به مسئولیت اجتماعی اهمیت نمی دادند. به اعتقاد این مؤسسات مهمترین مسئولیت در قبال جامعه سودآوری است .بر این اساس بسیاری از مؤسسات با مشکل نقض منافع مشروع کارکنان روبه رو هستندو پدیده هایی مثل به هدر رفتن منابع ،آلودگی محیط زیست و نقض مالکیت معنوی در برخی مؤسسات دیده می شود. این حوادث نه تنها خسارات اقتصادی سنگینی برای مؤسسات ایجاد کرده بلکه چهره آنها را هم خدشه دار کرده است . (شیخیان عزیزی، 1389،96)
مسئولیت اجتماعی شرکت ها در قبال جامعه شامل: مصرف کنندگان ،کارکنان، سهامداران، نیکوکاری ، محیط زیست و غیره می شود .مسئولیت اجتماعی شرکت ، مسئولیتی بین سازمان ها و افرادی است که با منافع سازمان ارتباط دارند و مصرف کنندگان همان افرادی هستند که در روند توسعه سازمان با منافع سازمان ارتباط دارند و در صورت صرف نظر کردن از آنها ،ضرر های جبران ناپذیری به مؤسسات وارد می شود.
مسئولیت اجتماعی شرکت به عنوان وظیفه یک سازمان برای توجه به حقوق افراد و ترویج رفاه انسانی در عملیات آن تعریف شده است. کسب و کار نه فقط دارای مسئولیت اقتصادی سودآوری و مسئولیت قانونی تبعیت از قوانینی که هدایتگر آنها به سمت تحقق ضروریات اقتصادی می باشد، بلکه دارای مسئولیتهای اخلاقی نیز می باشد که شامل طیفی از هنجارهای یا استانداردهای اجتماعی می باشد.( 33وCarrol, 2000) این امر برای کسب و کارها به خصوص در صنعت مصرف محور نظیر فروش درست به نظر می رسد. پیش بینی شده است که فروشندگان تاثیر عمده ای بر مسائل مرتبط با مسئولیت اجتماعی شرکت از طریق رابطه خاص خود با مصرف کنندگان بر جا می گذارند.در واقع صنعت فروش نشانگر مسئولیت اجتماعی بالاتری در مقایسه با سایر بخشها می باشد
) 24 وLarner & Fryxell, 1998 ).
بر اساس فرضی که مصرف کنندگان شرکت ها را به دلیل حمایتشان از برنامه های مسئولیت اجتماعی مورد تشویق قرار می دهند ، بسیاری از سازمان ها برنامه های مسئولیت اجتماعی را در سیاستهایشان گنجانده اند ( 35وLevy,1999) .تحقیقات نشان می دهد که مصرف کنندگان در صورتی که شرکت ها در امور اجتماعی اشان نادرست عمل کنند ، مجازات خواهند کرد.
(18 وSimmons & Becker- Olsen, 2004 ) بنابراین علت مشارکت در فعالیت های اجتماعی بستگی به ارزیابی مصرف کننده از فعالیت های شرکت در زمینه مسئولیت اجتماعی دارد.
همچنین موقعیت های مراکز خرید در ارزیابی مصرف کنندگان بسیار مهم است ، چون مصرف کنندگان متوجه می شوند که شرکت ها چگونه در چشم انداز رقابتی جای گرفته اند و وجه تمایز آنها چیست ودرنتیجه قصد خرید مصرف کنندگان افزایش می یابد.
( 61وBrown & Dacin, 1997).
در اینجا به بررسی تأثیر ادراک مصرف کننده از مسئولیت اجتماعی بر جذابیت مراکز خرید و ارزیابی خرید می پردازیم.
2-1 بیان مسأله
مسئولیت اجتماعی شرکت ها یک پدیده کسب و کاری است که در فضای سازمان ها به خصوص شرکت هایی که در زمینه تولید فراورده های مورد نیاز مصرف کنندگان فعالیت می کنند ، گسترش پیدا کرده است . در طول دهه گذشته تعداد شرکت هایی که در زمینه رعایت حقوق انسان ها ،توجه به حقوق مصرف کنندگان و زنجیره تأمین مسئولیتی را پذیرفته اند ، افزایش یافته است . این اقدامات نه تنها اثرات مثبت بر مصرف کننده دارد ، بلکه یک مبنای بلقوه از مزیت رقابتی نیز محسوب
می شود. (54 وZenden,2008)
از آن جایی که مصرف کنندگان هم عنصر اصلی جامعه و هم عنصر اصلی بازاراند وهمیشه انتظارات بالاتری نسبت به آنچه دریافت می کنند ، دارند، این مسأله باعث ایجاد شکاف بین انتظارات و ادراک مصرف کننده با در نظرگرفتن مسئولیت اجتماعی می شود و نارضایتی مصرف کنندگان را شامل می شود.بنابراین شرکت ها باید به مسئولیت اجتماعی خود اهمیت داده، در غیر این صورت خودشان باعث لطمه زدن به بازار خود می شوند. ( 6و ( Nicholls,2002
در زمینه مسئولیت اجتماعی ،صنعت فروش از اهمیت خاصی برخوردار است چون می تواند از طریق اقدامات مسئولیت اجتماعی با مصرف کننده ارتباطی خاص برقرار کند و منجر به درک بهتر مصرف کننده از اقدامات سازمان ها و مراکز خرید در زمینه مسئولیت اجتماعی شود. مراکز خرید به عنوان نهادهایی کامل مدیریت می شوند و سود بخش عمومی متمرکز بر دوام مراکز خرید شهری و نحوه رقابت مراکز خرید می باشد و مدیران تلاشهای زیادی در جهت هماهنگی و ترویج مراکز خرید به عنوان مقصد خرید مصرف کنندگان انجام می دهند، که این اقدامات می تواند تصویر ذهنی و سود مراکز خرید را بهبود ببخشد. فعالیت های مراکز خرید در زمینه مسئولیت اجتماعی می تواند محلی(حمایت از وقایع فرهنگی و ورزشی) یا جهانی و ملی باشد . ( 85 وMiller & Besser, 2000 )
با تشریح این ایده برای مراکز خرید شهری این سوال پیش می آید که آیا اقدامات و فعالیت های مسئولیت اجتماعی مراکز خرید ارزش دارد و باعث ایجاد جذابیت مراکز خرید بین مصرف کنندگان می شود؟
این تحقیق تأثیر اقدامات مسئولیت اجتماعی مراکز خرید رابر ارزیابی خرید مصرف کنندگان مورد بررسی قرار می دهد.بنابراین سوأل اصلی این تحقیق به صورت زیر خواهد بود:
تأثیر ادراک مصرف کننده از مسئولیت اجتماعی بر جذابیت مراکز خرید و ارزیابی خرید چگونه است؟
1-3 تاریخچه و سابقه موضوع
شکل گیری موضوع مسئولیت اجتماعی به دهه های آغازین قرن بیستم و هنگامی که شرکتهایی چون فورد و کارنیچ به ایجاد مؤسسات غیر انتفاعی در جهت توسعه اجتماع نمودند، باز می گردد.مسئولیت اجتماعی شرکت ها در دهه های 50و 60 میلادی بیشتر مورد توجه قرار گرفت . هنگامی که شرکتها با سوالاتی در زمینه نقش خود در جامعه مواجه شدند و چندین تئوری در این زمینه در این دهه ارائه گردید. (Clarck,2000,5)
تعاریف اولیه موضوع به دهه 50 میلادی باز می گردد.در دهه 60 میلادی اولین کوشش ها برای ارائه یک ایده و تصویر بهتر و دقیقتر شروع شد. سه محقق مربوط به این موضوع در آن زمان دیویس، فردریک و مک گوییر می باشند. دیویس اولین فردی بود که به قدرت سازمان ها و مسئولیت اجتماعی اشاره کرد. او مسئولیت اجتماعی را تصمیمات و رفتار های بنگاه که دلایل اتخاذ آنها حداقل فراتر رفتن از مرزهای سازمان می باشد، تعریف کرد.
فردریک مسئولیت اجتماعی سازمان را به عنوان وسیله ای برای بهبود رفاه اجتماعی – اقتصادی جامعه عنوان می کند.اما تحقیق جامع تر را در این زمینه مک گوییردرمقاله ای تحت عنوان” تجارت و جامعه” انجام داد و مفهوم تعهد اجتماعی را فراتر از تعهد اقتصادی و قانونی شرکت ها دانست .
(افشاری، 1388،17)
در دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت امور فرهنگی با موضوع نقش مدیران فرهنگی در راستای مسئولیت اجتماعی (بررسی موردی مدیران تک پست سازمان صدا و سیما ) توسط حسین مهردوست در شهریور 88 انجام شده که اهمیت مسئولیت اجتماعی توسط مدیران در چهار بعد اقتصادی، اخلاقی ،اجتماعی و زیست محیطی را نشان داده است.
همچنین در همین دانشگاه رساله دکترای مدیریت دولتی با موضوع ارائه الگویی برای ارتقاء اخلاقیات و مسئولیت اجتماعی در سازمان های دولتی ایران توسط حسین گیوریان در سال 82 انجام گرفته که نشان داده شده که عوامل مؤثر در ارتقا اخلاقیات در سازمانهای دولتی به ترتیب عوامل سازمانی، عوامل فردی ،عوامل بیرونی و عوامل اجتماعی است.
در سال 2010 مقاله ای با عنوان واکنش نیروی فروش در تشکیل مسئولیت اجتماعی، رفتار نتایج و نقش میانجی در اعتبار سازمانی در یونان توسط نیکولاس ج. پاناگوپلس انجام گرفته است.
1-4 اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق
امروزه تعریف مسئولیت اجتماعی نسبت به یک قرن پیش دچار تغییرات زیادی شده است. درگذشته سازمان های تولید کننده تنها مسئول درآمدسازی بودند و تولید محور اصلی فعالیت آنها بوده ولی از چند دهه قبل نگاه به مسئولیت سازمانی تغییر کرده و توجه بیشتر به مصرف کنندگان و مشتریان شده است و به مرور که عرضه نسبت به تقاضا افزایش پیدا کرده ،تأمین رضایت مشتری و مصرف کننده اهمیت بسیار پیدا کرده است . در نتیجه شرایط جدید کسب و کار ایجاب می کند مدیران شرکت ها در بازارهای جهانی تعادل بین بخشهای اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی کسب و کار خود ایجاد کنند و مسئولیت اجتماعی خود را جدی بگریند.(حیدری،1386 ،3)
مسئولیت اجتماعی فرارفتن از چارچوب حداقل الزامات قانونی است که سازمان در آن قرار دارد و هدف اصلی آن همکاری بخش های خصوصی و دولتی و داوطلبان است و نوعی رفتار سازمانی شرکت ها را در بر می گیرد .هرچه سازمان های بزرگ به اصول اخلاقی و زیست محیطی خود حساس تر باشند ،سازمان های کوچک هم در پیروی از آنها مصر خواهند شد و موجبات اعتماد مشتریان و مصرف کنندگان را فراهم می کند.
در چند سال اخیر در اغلب کشورها به خصوص کشورهای صنعتی جنبش مسئولیت اجتماعی و جنبش اعتراضی نسبت به قدرت سازمان های بزرگ فعال شده و در دهه های اخیر با رشد سازمان های غیر دولتی ، جنبش اعتراضی علیه قدرت سازمانها، افزایش آگاهی اجتماعی، توسعه بازار سرمایه و شرکت های سهامی عام و رسوایی مالی و اخلاقی شرکت ها، مفهوم مسئولیت اجتماعی شرکتی گسترش یافته است ، طوری که کمیسیون اروپا سال 2005 را سال مسئولیت اجتماعی شرکت های کشورهای اتحادیه اروپا نامید و یا کشور انگلیس در دپارتمان صنعت و تجارت خود وزیر مسئولیت اجتماعی معرفی کرد. اهمیت مسئولیت اجتماعی به حدی است که برای آن جایزه ملی قرار داده اند. (امیدوار،1387 ،15)
منظور از مسئولیت اجتماعی شرکت این است که چون سازمان ها تأثیر عمده ای بر سیستم اجتماعی دارند و عضوی از اجتماع هستند ، فعالیت های آنها باید طوری باشد که در اثر آن زیانی به جامعه وارد نشودو درصورت زیان اقدامات جبرانی انجام شودواهداف و فعالیت های آنها باید در راستای اهداف اجتماعی ، رفاه و آسایش جامعه باشد.
بسیاری از صاحب نظران معتقدند مسئولیت اجتماعی را باید از طریق فعال کردن نهادهای شهری ، سازمان های خصوصی و غیر دولتی به دستور کار سازمان ها تزریق کرد و جدی گرفتن مسئولیت اجتماعی در سازمان ها نشانه زیادی دارد . یکی از نشانه های آن وجود تشکل های کارگری در ساختار آنها است .همچنین رعایت حقوق مصرف کننده ، توجه به استاندارد های قانونی در تولید محصول، پاسخ گویی مدیران در قبال مسائل شهروندی ، زیست محیطی ، اخلاقی ، فرهنگی و حقوق بشر از دیگر شاخه های توجه به مسئولیت اجتماعی سازمان ها و شرکت هاست .(همان منبع ،42)
1-5 اهداف تحقیق
در شروع تحقیق قبل از انجام هرگونه مطالعه و برآورد ،باید هدف از مسأله برای پژوهش انتخاب شده روشن شود . نداشتن هدف و یا مبهم بودن جوانب موضوع پژوهش موجب می شود که در خاتمه رضایت نسبت به نتیجه کار تحقیق بدست نیاید.
این تحقیق برای دست یابی به اهداف زیر است :
اهداف کلی : بررسی تحلیلی تأثیر ادراک مصرف کننده از مسئولیت اجتماعی بر جذابیت مراکز خرید و ارزیابی های خرید
اهداف تحقیق :
1- تعدیل رابطه بین جذابیت مرکز و فعالیت های اجرایی از طریق تأثیر کیفیت متصور از خرید بر آن دو.
2- تأثیر مسئولیت اجتماعی شرکت (به لحاظ حمایت از محیط و جامعه محلی) بر ادراک مصرف کننده در خصوص جذابیت مرکز خرید.
3- تعدیل رابطه بین مسئولیت اجتماعی شرکت و مرکز خرید از طریق حمایت متصور مرکز خرید در خصوص محیط و جامعه محلی .
4- تأثیر متصور از مسئولیت اجتماعی شرکت بر روی متغییرهای آمیخته بازاریابی و تأثیر متغییرهای آمیخته بازاریابی بر ادراک مصرف کننده از جذابیت مرکز خرید.
5- تعدیل رابطه بین فعالیت های محلی مسئولیت اجتماعی شرکت و جذابیت مرکز از طریق عملکرد متصور از مسئولیت اجتماعی
هدف کاربردی :بکارگیری نتایج این تحقیق در مراکز خرید (مرکز خرید هایپراستار)

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

1-6چارچوب نظری تحقیق
مسئولیت اجتماعی سازمان (CSR) موضوع حساسیت برانگیزی بوده و عامل اصلی بقای هر سازمانی می باشد.سازمان های سرآمد به عنوان سازمان هایی پاسخگو برای شفافیت و پاسخ گویی به ذینفعان خود در قبال عملکردشان باید به تعهداتشان پایبند بوده تا هم سازمان از رویکرد اخلاقی تر ومنسجم تر خود نفع ببرد و هم جامعه و ذینفعان برداشت بهتری از عملکرد و نقاط قوت سازمان داشته باشند.(مهردوست ،1388،18)
بر اساس تحقیق نظریه پردازان مدیریت ، سهام داران ارزش های اخلاقی را به اقدامات سازمانی نسبت می دهند.در حقیقت شرکت ها ارزش های اخلاقی را در تبادل با سهامداران خود قلمداد
می کنند.در این رابطه اقدامات مسئولیت اجتماعی شرکت اعتبار مثبتی را تولید میکند و در نتیجه سرمایه اخلاقی مثبت پدید می آید. (Godfery,2005,783).برای ایجاد این دیدگاه شرکت ها باید از اقدامات مسئولیت اجتماعی به عنوان روشی برای تولید سرمایه اخلاقی مثبت بین حوزه های داخلی و خارجی استفاده کنند که خود فرایند تولید سرمایه اخلاقی از طریق روش های اعتماد محور پدید می آید.وقتی اقدامات مسئولیت اجتماعی شرکت در جهت کمک به دیگران باشد ، سازمان ها سهامدارانشان را متقاعد کرده که آنها هم در ارزش های اخلاقی سهیم هستند.بر اساس گفته فوکویاما اعتماد وقتی پدید می آید که جامعه از یک مجموعه ارزش های اخلاقی سود ببرد و سهیم باشد به طوری که انتظارات مفیدی را از رفتار درست پدید آورد.پایه و اصل این تحقیق بررسی مسئولیت اجتماعی مراکز خرید در رابطه با گروه سهامدار مصرف کننده است .
نگرش مصرف کنندگان نسبت به مسئولیت اجتماعی شرکت ها مثبت است. ثابت شده است که 78% از مصرف کنندگان امریکایی محصولات مرتبط با یک علتی را خریداری می کنند که به آن توجه داشته و بسیاری از آنها برای چنین محصولاتی حاضرند مبلغ اضافی پرداخت کنند.
,402)2Raynold,200) . اقدامات مسئولیت اجتماعی شرکت می تواند تصویر ذهنی و نتایج اقتصادی را بهبود ببخشد .
چارچوب نظری این مقاله متمرکز بر تاثیر ابتکارات و اقدامات مسئولیت اجتماعی مراکز خرید بر نحوه درک جذابیت مرکز به عنوان یک مقصد خرید از جانب مصرف کننده می باشد . تمرکز ویژه بر مراکز خرید شهری است .
1-7مدل تحلیلی تحقیق
( Oppewal , Alexander , Sullivan , 2006, 261)
1-8فرضیه های تحقیق
فرضیه 1: کیفیت متصوره از خرید ( از لحاظ کیفیت کالا و کیفیت محیط خرید )، تأثیر فعالیت های اجرایی بر روی جذابیت مراکز خرید را تعدیل می کند.
فرضیه 2: هرچه عملکرد مسئولیت اجتماعی شرکت (به لحاظ حمایت از محیط و جامعه محلی ) بیشتر باشد منجر می شود که ادراک مصرف کننده از جذابیت مرکز به عنوان یک مرکز خرید مثبت تر باشد.
فرضیه 3:حمایت متصوره مرکزدرخصوص محیط و جامعه محلی رابطه بین فعالیتهای مسئولیت اجتماعی شرکت و جذابیت مرکز خرید راتعدیل می کند.
فرضیه 4: فعالیت هایی که منجر به افزایش عملکرد متصور از مسئولیت اجتماعی شرکت می شود، باعث تأثیر بیشتر متغیرهای آمیخته بازاریابی مرکز خرید بر روی ادراک مصرف کننده از جذابیت مرکز می شود.
فرضیه 5: تأثیر فعالیت های محلی مسئولیت اجتماعی شرکت بر روی جذابیت مرکز از طریق عملکرد متصور از مسئولیت اجتماعی تعدیل می شود.
1-9روش تحقیق
از آنجا که هدف از تحقیق بررسی تحلیلی تأثیرادراک مصرف کننده پیرامون مسئولیت اجتماعی بر جذابیت مراکز خرید و ارزیابی خرید است ، تحقیق حاضر بدنبال رابطه علّی بین چند متغیر بوده است و رابطه علّت و معلولی را نشان داده است. از این رو، روش تحقیق توصیفی و پیمایشی می باشد. چون تاثیر بین متغیرها با مدل معادلات ساختاری اندازه گیری می شود ،روش آماری تحلیل مسیر است و از نرم افزار لیزرل استفاده می شود.
1- 10قلمرو تحقیق
قلمرو مکانی: مصرف کنندگان مرکز خرید هایپراستار می باشد.
قلمرو زمانی: نیمسال دوم تحصیلی90-91
قلمرو موضوعی :از نظر موضوعی کانون اصلی این تحقیق مسئولیت اجتماعی است.
1-11جامعه آماری
با توجه به تعریف ، جامعه آماری عبارت است از مجموعه‌ای از افراد یا واحدها که در یک مقیاس جغرافیایی مشخص دارای حداقل یک صفت مشترک باشند (حافظینا، 1377، 98) بنابراین جامعه آماری تحقیق حاضر مصرف کنندگانی که در طول یک سال گذشته از مرکز خرید هایپراستار،خرید کرده اند می باشد.
1-12نمونه آماری و روش نمونه گیری:
با توجه به ویژگی‌های جامعه آماری، روش نمونه‌گیری تصادفی ساده است.
تعداد نمونه آماری 384 نمونه بر اساس جدول مورگان می باشد. جمع آوری اطلاعات بر اساس پرسشنامه می باشد.
1-13ابزار اندازه گیری و شاخص های سنجش تحقیق:
– انتخاب مغازه های اختصاصی وخدمات محور
– انتخاب مغازه های ارزان
– ارزش پول در مغازه ها
– سری خدماتی مثل کتابخانه،اداره پست ،بانک ها ،سلمانی ها،آژانس مسافرتی،داروخانه و دفاتر کار
– نظم بخشیدن به خیابان و محل زندگی
– امکانات پارکینگ و دسترسی
– حمایت مرکز از جامعه محلی و محیطی
– سری کالاها و کیفیت آنها
– کیفیت محیط مغازه ها
– اقدامات لازم برای حمایت از مدارس
– حمایت خرده فروشی برای شرایط کاری بهتر
– توجه به محیط طبیعی
– حمایت خرده فروشی از وقایع فرهنگی و ورزشی
– تلاش خرده فروش به منظور کمک به مردم نیازمند در کشورهای مختلف
1-14 روش تجزیه و تحلیل داده:
روش تجزیه و تحلیل داده مورد استفاده ،تحلیل عاملی تاییدی و مدل سازی معادلات ساختاری وتحلیل مسیر می باشد.نرم افزارهای مورد استفاده لیزرل می باشد.
1-15محدودیت های تحقیق
با توجه به جدید بودن موضوع مسئولیت اجتماعی در ایران ، بیشتر شرکت ها اقدامات خاصی در این زمینه انجام نداده و گروه کمی مسئولیت اجتماعی اشان را اقداماتی در زمینه محیط زیست و کمک های خیریه تعریف کرده اند ،بنابراین باید روی مفهوم مسئولیت اجتماعی در همه شرکت ها تأکید شود.
1-16مفاهیم عملیاتی و کلیدی تحقیق
مسئولیت اجتماعی یعنی نوعی احساس تعهد به وسیله مدیران سازمانها که آن گونه تصمیم گیری نمایند که در کنار کسب سود برای موسسه، سطح رفاه کل جامعه نیز بهبود یابد.
مصرف کننده : افراد و خانوارهایی که کالاها و خدمات را برای مصارف شخصی خریداری می کنند که از نظر سن،درآمد،تحصیلات ،سلیقه و … متفاوتند.
مراکز خرید (فروشگاه های زنجیره ای ): گروهی از خرده فروشان که برنامه ریزی ، ایجاد ، مالکیت و اداره آنها به صورت واحدی تصویری معنا دار از جهان ، طی آن اطلاعات را انتخاب ،سازماندهی ، تعبیر و تفسیر می کند.( کاتلر،1385 ،176)
اقدامات محلی مسئولیت اجتماعی در مراکز خرید که شامل مواردی چون نظم بخشیدن به محل زندگی، وجود پارکینگ و دسترسی به آن می باشد.
فعالیت های مسئولیت اجتماعی در مراکز خرید شامل موارد زیر می باشد:
سری کالاها و کیفیت آنها، کیفیت محیط مغازه ها، اقدامات لازم برای حمایت از مدارس ، حمایت خرده فروشی برای شرایط کاری بهتر، توجه به محیط طبیعی و حمایت خرده فروشی از وقایع فرهنگی و ورزشی.
فعالیت های اجرایی شامل مواردی چون انتخاب مغازه های خدمات محور و اختصاصی ،انتخاب مغازه های ارزان قیمت ، ارزش پول در مغازه ها ، سری خدماتی مثل کتابخانه ، پست ،بانک ، سلمانی و آژانس مسافرتی ، داروخانه ،دفاتر کار ، نظم بخشیدن به خیابان و محل زندگی ،پارکینگ و دسترسی به آن و کمک به مردم نیازمند محلی ومردم دیگر کشورها می باشد.
( Oppewal , Alexander , Sullivan , 2006, 261)
فصل دوم :
ادبیات نظری و پیشینه تحقیق
بخش اول :
مسئولیت اجتماعی
2-1مقدمه:
چون سازمان ها جزئی از جامعه می باشند و اثر عمده ای برسیستم اجتماعی دارند، تمامی اقدامات آنها باید به گونه ای باشد که اثرات مثبت حاصل از فعالیت خود را به حداکثر رسانده و اثرات منفی را نیز به حداقل برسانند و تلاششان در جهت برطرف کردن نیازها، خواسته ها و نگرانی های جامعه باشد.بنابراین مسئولیت اجتماعی شرکت ها تدابیر و اقدامات خاصی در زمینه کارکنان ،مصرف کنندگان ،سهامداران ،تأمین کنندگان، حمایت های زیست محیطی، حقوق بشر ، اخلاق،اطاعت از قوانین و مقررات و کمک های خیریه می باشد. در واقع توسعه و اجرای این استراتژی ها در این حوزه ها از ابعاد کلیدی مسئولیت اجتماعی شرکت ها می باشد. مفهوم مسئولیت اجتماعی شرکت ها این اجزاء را به هم وصل کرده و فعالیت های سازمان ها را حول یک چارچوب خاص که حمایت کننده کسب و کارها و ذینفعان اصلی است را سامان می بخشد.
در این فصل ابتدا به تعریف مسئولیت اجتماعی و شناخت مفهوم آن و اهمیت ، مؤلفه ها و ارزش های مسئولیت اجتماعی می پردازیم. در ادامه این فصل مباحث مربوط به جذابیت مراکز خرید و معرفی مرکز خرید هایپراستارمی پردازیم. در انتها به ادبیات موجود درخصوص این تحقیق در داخل و خارج می پردازیم .
2-2 مسئولیت اجتماعی شرکت :
مسئولیت اجتماعی شرکت ها با روابط بین شرکت ها و جامعه سر و کار دارد. به طور مشخص این مفهوم به بررسی تأثیرات فعالیت های شرکت ها روی افراد و جامعه می پردازد.. این مفهوم از طیفی با معانی اقدامات نوع دوستانه و بشردوستانه و آگاهی و وجدان عمومی شرکت ها تا متعهد بودن به رعایت اخلاق و قانون وفعالیت نوع دوستانه ای که به بهبود رفاه اجتماعی و عمومی منجر شود را در بر می گیرد.
بسیاری آن را معادل یک نوع مشروعیت و متعلق بودن می دانند و عده محدودی نیزآن را معادل مجموعه ای از تعهدات سپرده شده به شرکت ها برای اجرای استاندارد رفتاری درتجارت می دانند. بعضی از آن معنی تعهد یا مسئولیت قانونی را برداشت می کنند، برای دیگران این به معنی رفتاری مسئولانه و اجتماعی بر حسب رعایت مسائل اخلاقی است. برای برخی دیگر معنی آن مسئول بودن است، خیلی ها آن را معادل هدایای صدقه ای و کمک های خیریه می دانند، بعضی آن را به معنی آگاهی اجتماعی می پندارند. بسیاری از آنانی که مشتاقانه این مفهوم را پذیرفته اند آن را به معنی مشروعیت و مقبولیت می دانند، تعدادی هم آن را به مثابه نوعی وظیفه محول شده برای اعمال ضوابط رفتاری عالی تر بر روی بنگاههای اقتصادی وبازرگانان و نه شهروندان می پندارند. (امیدوار ، 1387،32 )
کمیسیون اروپا مسئولیت اجتماعی شرکتها را مفهومی می داند که به موجب آن،شرکت ها مسائل زیست محیطی و اجتماعی را با فعالیت های تجاری و تعاملات خود با ذینفعان، بر مبنایی داوطلبانه، توأم می کنند. کمیسیون اروپا معتقد است علی رغم آنکه در این مفهوم، تعداد روزافزونی ازشرکتها مشمول فرهنگ مسئولیت اجتماعی شرکتها می گردند و طیف گسترده ای از رویکردها به مسئولیت اجتماعی شرکتها وجود دارد ، اما توافق گسترده ای درباره خصوصیات اصلی آن وجود دارد: مسئولیت اجتماعی شرکتها حرکتی توسط شرکتهای تجاری، فراتر رفتن از حداقل الزامات قانونی است که به صورت داوطلبانه پذیرفته شده است، زیرا موسسات اقتصادی آن را جزو منافع بلند مدت خود تلقی می کنند. بدین ترتیب کمیسیون اروپایی عملکرد درونی (واقعیت اصلی) مسئولیت اجتماعی شرکتها را به رفتارهای تجاری مربوط می داند که آن را از امور بشر دوستانه وخیر خواهانه شرکت ها جدا کرده و آن را در عملکردهای خود شرکت تعریف می کند. تأکید بر روی منافع اقتصادی از ملاحظات سیاسی و زیستی ناشی می شود که بطور خاص به قضیه مسئولیت اجتماعی شرکت ها اشاره می کند. (کمیسیون اروپا،2001 ،5 ) گریفن و بارنی مسئولیت اجتماعی را چنین تعریف می کنند؛ “مسئولیت اجتماعی، مجموعه وظایف و تعهداتی است که سازمان بایستی در جهت حفظ و مراقبت و کمک به جامعه ای که در آن فعالیت می کند، انجام دهد”. درک فرنچ و هینر ساورد در کتاب:فرهنگ مدیریت در مورد مسئولیت اجتماعی می نویسند، مسئولیت اجتماعی، وظیفه ای است بر عهده موسسات خصوصی، به این معنا که تأثیر سوئی بر زندگی اجتماعی که در آن کار می کنند، نگذارد. میزان این وظیفه عموماً مشتمل است بر وظایفی مانند: آلوده نکردن، تبعیض قائل نشدن در استخدام، نپرداختن به فعالیتهای غیراخلاقی و آگاه کردن مصرف کننده از کیفیت محصولات. همچنین وظیفه ای است مبتنی بر مشارکت مثبت در زندگی افراد جامعه.
مسئولیت اجتماعی در حقیقت تصمیم گیری کسب و کارها به ارزش های اخلاقی ،برآورد نیاز ها به صورت قانونی ، احترام به حقوق مردم ، جوامع و محیط زیست می باشدیا اقدامات آشکار کسب و کارها بر اساس ارزش های اخلاقی و احترام به کارمندان، جوامع و محیط که ارزش های توسعه پایدار را برای جوامع و سهامداران ایجاد می کند .همچنین در برخی تعاریف آمده است که مسئولیت اجتماعی روش راهبردی در مدیریت بازار برای توانمند سازی بنگاه و ایجاد و رشد و توسعه پایدار اقتصادی ،زیست محیطی واجتماعی است و تعهد دائمی شرکت برای رفتارهای اخلاقی در کسب و کار است تا زمانی که به بهبود کیفیت زندگی کاری کارکنان در سازمان به عنوان بخشی از جامعه منجر شود .در اینجا منظور از جامعه ،مشتریان و سایر افراد غیر از مشتریان نیز می باشد. (www.csriran.com)
از نظر دفتر بین المللی تجاری ، مسئولیت اجتماعی یعنی تعهدات داوطلبانه از طریق تجارت برای مدیریت کردن فعالیت های شرکت در امر پاسخ گویی است . در حقیقت یک التزام عملی را برای افزایش سطح رفاه در جامعه از طریق افزایش بصیرت اجتماعی در کسب و کار ایجاد می کند.
شورای جهانی توسعه پایدار ، مسئولیت اجتماعی را تعهد تجاری برای مشارکت و همکاری توسعه اقتصادی پایدار ، کار با کارگران و خانواده هایشان ، جوامع محلی و در سطح وسیع تر، برای بهبود کیفیت زندگی تعریف می کند.
انجمن کیفیت امریکا ، مسئولیت اجتماعی را به عنوان رفتار مشارکت تجاری مردم و سازمان ها از نظر اخلاقی با در نظر گرفتن جامعه ، فرهنگ و اقتصاد تعریف کرده و آن را تلاشی در جهت توسعه و تجارت جامعه از طریق سازمان ها و افراد و دولت می داند.(امیدوار، 1387 ،9)
2-3 ابعاد و مؤلفه های تشکیل دهنده مسئولیت اجتماعی:
مسئولیت اجتماعی شامل سه بعد اقتصادی ،اجتماعی و محیط زیستی به شرح زیر است :
1- بعد اقتصادی : صداقت ،کنترل و نظارت سازمان،توسعه اقتصادی جامعه،شفافیت،جلوگیری از رشوه خواری و فساد،انجام پرداخت های لازم به مقامات محلی و ملی ، استفاده از تأمین کنندگان محلی ،استخدام نیروی کار محلی وغیره.
2- بعد اجتماعی :حقوق بشر ،حقوق کارگر ،آموزش و توسعه محلی ، کمک به تخصص های مربوط به برنامه های جامعه و غیره .
3- بعد زیست محیطی : رویکرد های احتیاط آمیز برای جلوگیری یا به حداقل رساندن عوارض نامطلوب،حمایت از اقدامات و ابتکاراتی که مسئولیت بیشتر زیست محیطی را ترویج می دهند، توسعه و انتشار فن آوری های مطلوب و مساعد زیست محیطی و غیره (گروه کارشناسان ایران ،1386، 5)
2-4 ابعاد مسئولیت اجتماعی شرکت ها و جایگاه مسئولیت اجتماعی :
1- مسئولیت اقتصادی:
نخستین بعد مسئولیت سازمان ها،بعد اقتصادی است که در آن فعالیت ها و اقدامات اقتصادی مد نظر قرار می گیرد . به عبارت دیگر مسئولیت اولیه هر بنگاه اقتصادی کسب سود است. در حقیقت اهداف اولیه سازمانی در این بعد مورد توجه قرار می گیرد.
2- مسئولیت قانونی:
دومین بعد مسئولیت سازمان ها بعد قانونی (حقوقی )است و سازمان ها ملزم می شوند که در چارچوب قانون و مقررات عمومی عمل کنند.جامعه این قوانین را تعیین می کند و کلیه شهروندان و سازمان ها موظفند به این مقررات به عنوان یک ارزش اجتماعی احترام بگذارند. بعد قانونی مسئولیت اجتماعی را “التزام اجتماعی ” نیز می گویند.
3- مسئولیت اجتماعی:
سومین بعد مسئولیت سازمان ها بعد اجتماعی است که مجموعه وظایف و تعهداتی است که سازمانها باید در جهت حفظ و کمک به جامعه با نگرش همه جانبه و رعایت حفظ وحدت و مصالح عمومی کشور انجام دهند.


پاسخ دهید